{"id":541,"date":"2024-09-18T20:08:14","date_gmt":"2024-09-18T18:08:14","guid":{"rendered":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/?page_id=541"},"modified":"2024-10-13T21:46:49","modified_gmt":"2024-10-13T19:46:49","slug":"about-history","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/about-history\/","title":{"rendered":"Historia P\u0142astu w Polsce"},"content":{"rendered":"\n
<\/span>\"\"
\n

Historia P\u0142astu w Polsce<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Od pierwszych zast\u0119p\u00f3w do I Wojny \u015awiatowej<\/h2>\n\n\n\n

P\u0142ast powsta\u0142 na podstawie ruchu skautowego, kt\u00f3rego za\u0142o\u017cycielem by\u0142 brytyjski genera\u0142 Robert Baden-Powell. Na ukrai\u0144skim gruncie ide\u0119 skautingu, niezale\u017cnie od siebie, wdra\u017cali dr O\u0142eksandr Tysowski, Iwan Czmo\u0142a i Petro Franko. Oficjaln\u0105 dat\u0105 za\u0142o\u017cenia P\u0142astu jest 12 kwietnia 1912 roku.<\/p>\n\n\n\n

P\u0142ast najaktywniej rozwija\u0142 si\u0119 w Galicji, szczeg\u00f3lnie we Lwowie. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, na terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej Polski ukrai\u0144ski skauting pr\u0119\u017cnie rozwija\u0142 si\u0119 w Przemy\u015blu, gdzie istnia\u0142 m. in. ch\u0142opi\u0119cy kure\u0144 Iwana Bohuna i dwa dziewcz\u0119ce junackie kurenie. Podczas wojny przemyscy p\u0142astuni zasilili szeregi Ukrai\u0144skich Strzelc\u00f3w Siczowych. W 1921 roku rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 p\u0142astowy zast\u0119p w Sanoku. Sanok wkr\u00f3tce sta\u0142 si\u0119 drugim wa\u017cnym centrum aktywno\u015bci P\u0142astu na terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej RP.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Naczelnictwo kurenia im. Iwana Bohuna, Przemy\u015bl 22 czerwca 1924 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W Krakowie od 1926 roku dzia\u0142a\u0142 9. Kure\u0144 starszych p\u0142astun\u00f3w im. Py\u0142ypa Or\u0142yka, kt\u00f3ry utworzy\u0142 si\u0119 w ramach Ukrai\u0144skiej Studenckiej Grupy Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. W ramach Grupy kure\u0144 oficjalnie istnia\u0142 do 1933 roku, dop\u00f3ki nie zosta\u0142 zakazany przez senat UJ. Kure\u0144 nieoficjalnie dzia\u0142a\u0142 do 1934 roku, do momentu aresztu przewodnicz\u0105cego kurenia Myko\u0142y Klymyszyna z podejrzeniem zab\u00f3jstwa ministra Bronis\u0142awa Pierackiego.<\/p>\n\n\n\n

P\u0142ast zosta\u0142 oficjalnie zakazany w\u0142adzami II RP w 1930 roku. Od tego czasu terytorium Galicji p\u0142astowe o\u015brodki by\u0142y likwidowane lub organizowa\u0142y si\u0119 w podziemiu. Przez cztery lata po delegalizacji P\u0142astu uda\u0142o si\u0119 utrzyma\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji tylko w Krakowie (do 1934 roku) i przez pewien czas w Gda\u0144sku, gdzie rozwija\u0142o si\u0119 ukrai\u0144skie \u015brodowisko studenckie.<\/p>\n\n\n\n

Wskutek deportacyjnej akcji \u201eWis\u0142a\u201d w 1947 roku, na terytorium po\u0142udniowo wschodniej Polski, gdzie przez stulecia rozwija\u0142a si\u0119 ukrai\u0144ska to\u017csamo\u015b\u0107 i kultura, P\u0142ast, jak i inne przejawy ukrai\u0144skiej to\u017csamo\u015bci, przesta\u0142 istnie\u0107. W komunistycznej Polsce dzia\u0142alno\u015b\u0107 ukrai\u0144skiej patriotycznej organizacji nie mog\u0142a mie\u0107 miejsca.<\/p>\n\n\n\n

Odrodzenie<\/h2>\n\n\n\n

W 1956 roku, na fali odwil\u017cy, cz\u0119\u015bciowo zacz\u0119\u0142o si\u0119 odradza\u0107 ukrai\u0144skie \u017cycie spo\u0142eczno-kulturalne, w g\u0142\u00f3wnej mierze dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci Ukrai\u0144skiego Towarzystwa Spo\u0142eczno-Kulturalnego (USKT). Rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 wydawanie tygodnika \u201eNasze S\u0142owo\u201d, a w niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach grekokatoliccy wierni zorganizowali si\u0119 w parafie. Zmiany te umo\u017cliwi\u0142y kultywowanie ukrai\u0144skiej to\u017csamo\u015bci w warunkach komunizmu. Na prawdziwe odrodzenie trzeba by\u0142o poczeka\u0107 do jego upadku.<\/p>\n\n\n\n

Po 1989 roku, w Wolnej Polsce, nast\u0105pi\u0142y zmiany, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y odrodzenie P\u0142astu. Idea ta wynikn\u0119\u0142a w\u015br\u00f3d ukrai\u0144skich student\u00f3w w Gda\u0144sku, potomk\u00f3w przesiedle\u0144c\u00f3w z akcji \u201eWis\u0142a\u201d. Drugim o\u015brodkiem odrodzenia P\u0142astu by\u0142a Warszawa, gdzie w klasztorze ojc\u00f3w Bazylian\u00f3w przebywa\u0142 ks. Borys Gudziak, w\u00f3wczas doktorant uniwersytetu w Harwardzie, wychowanek P\u0142astu w USA.<\/p>\n\n\n\n

2-18 sierpnia 1990 roku we wsi \u017babinka na Mazurach zorganizowano pierwszy p\u0142astowy ob\u00f3z \u201eOdrodzenie\u201d. Ob\u00f3z ten przygotowano we wsparciu p\u0142astun\u00f3w z USA, Kanady i Niemiec, z kraj\u00f3w gdzie po II Wojnie \u015bwiatowej P\u0142ast nieprzerwanie si\u0119 rozwija i po upadku ZSRR to w\u0142a\u015bnie st\u0105d tradycja P\u0142astu ponownie zosta\u0142a przeniesiona na terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy i Polski. Du\u017cego wsparcia na etapie organizowania pierwszych oboz\u00f3w i struktury organizacji byli dla p\u0142astun\u00f3w harcerze, szczeg\u00f3lnie harcerze ze Zwi\u0105zku Harcerstwa Rzeczpospolitej.<\/p>\n\n\n\n

Po obozie, kt\u00f3ry mia\u0142 na celu wyszkoli\u0107 kadry nowej organizacji w 30 grudnia 1990 roku w Bia\u0142ym Borze zwo\u0142ano pierwszy Krajowy P\u0142astowy Zjazd, na kt\u00f3rym przyj\u0119to statut P\u0142astu i wybrano w\u0142adze. Przewodnicz\u0105cym Krajowej P\u0142\u0444stowej Starszyzny zosta\u0142 starszy p\u0142astun Piotr Tyma, Przewodnicz\u0105cym Krajowej P\u0142astowej Rady zosta\u0142 Miros\u0142aw Sk\u00f3rka \u2013 dwaj najaktywniejsi dzia\u0142acze P\u0142astu w czasach odrodzenia organizacji. P\u0142ast od samego pocz\u0105tku dzia\u0142a\u0142 jak struktura wewn\u0105trz Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce \u2013 stowarzyszenia powsta\u0142ego na bazie USKT.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Przysi\u0119ga P\u0142astowa podczas szkolenia w Bia\u0142ym Borze, grudzie\u0144 1990 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku, przy du\u017cej fali optymizmu, P\u0142ast zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107 w wielu miastach w Polsce, g\u0142\u00f3wnie na terenach zamieszkiwanych przez przesiedlonych w 1947 roku Ukrai\u0144c\u00f3w. Tak pojawi\u0142 si\u0119 P\u0142ast w Szczecinie, Liceum w Legnicy, Koma\u0144czy, Bia\u0142ym Borze, S\u0142upsku, Przemy\u015blu, Bytowie, Gi\u017cycku, Gda\u0144sku, W\u0119gorzewie i Baniach Mazurskich. Latem i zim\u0105 odbywa\u0142o si\u0119 po kilka oboz\u00f3w dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Obozy i szkolenia dla wychowawc\u00f3w organizowane by\u0142y w r\u00f3\u017cnych regionach Polski, w tym na tzw. ojczystych ziemiach (np. w Mryg\u0142odach ko\u0142o Lubyczy Kr\u00f3lewskiej, Jaros\u0142awiu, Che\u0142mie, Koma\u0144czy, \u0141osiu).<\/p>\n\n\n\n

Podczas oboz\u00f3w letnich cz\u0142onkowie P\u0142astu z Polski brali udzia\u0142 w licznych obozach i szkoleniach w Ukrainie oraz innych krajach. P\u0142ast zacz\u0105\u0142 nawi\u0105zywa\u0107 kontakty z polskimi harcerzami. Cz\u0142onkowie Plastu z Polski brali tak\u017ce udzia\u0142 w mi\u0119dzynarodowych imprezach harcerskich – Jamboree w Holandii, Chile. Jednym z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 lat 90. by\u0142o zaprzysi\u0119\u017cenie (24 czerwca 1992 r.) cz\u0142onk\u00f3w P\u0142astu z Polski podczas uroczysto\u015bci nad grobami \u017co\u0142nierzy URL w Pikulicach ko\u0142o Przemy\u015bla. Opr\u00f3cz p\u0142astun\u00f3w z Polski, w wydarzeniu wzi\u0119li udzia\u0142 p\u0142astuni z Ukrainy. Zarz\u0105d P\u0142astu rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105: ukaza\u0142y si\u0119 trzy numery \u201eP\u0142astowego Wisnyka\u201d, cyklicznie – strona czasopisma \u201eNasze S\u0142owo\u201d. Cz\u0142onkowie P\u0142astu z Polski zebrali materia\u0142y o przedwojennym P\u0142a\u015bcie w Przemy\u015blu, Krakowie i Gda\u0144sku oraz o obozach P\u0142astu w Che\u0142mie, organizowanych w czasie II wojny \u015bwiatowej. P\u0142astowi wychowawcy zacz\u0119li rozprowadza\u0107 w Polsce p\u0142astow\u0105 literatur\u0119, publikowan\u0105 na Zachodzie i w Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n

W drugiej po\u0142owie lat 90 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 zauwa\u017calny kryzys w rozwoju organizacji. Trudno by\u0142o prowadzi\u0107 d\u0142ugofalow\u0105 i regularn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w du\u017cym rozproszeniu. Ma\u0142e o\u015brodki P\u0142astu we wsiach i miasteczkach boryka\u0142y si\u0119 z brakami kadry, poniewa\u017c najaktywniejsi cz\u0142onkowie, liceali\u015bci i studenci, cz\u0119sto migrowali z rodzinnych miejscowo\u015bci. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w organizacji, pomimo ch\u0119ci udzia\u0142u, nie mia\u0142a mo\u017cliwo\u015bci zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w lokalne struktury P\u0142astu w swojej miejscowo\u015bci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rodzic\u00f3w i nauczycieli nie zach\u0119ca\u0142o szczeg\u00f3lnie do aktywno\u015bci w P\u0142a\u015bcie, organizacja by\u0142a dla nich ma\u0142o znana (w ich m\u0142odo\u015bci nie by\u0142o czego\u015b takiego jak P\u0142ast).<\/p>\n\n\n\n

W 2000 roku w okolicach Gi\u017cycka w p\u00f3\u0142nocnej Polsce odby\u0142o si\u0119 Mi\u0119dzykrajowe Spotkanie Plastun\u00f3w z okazji 10-lecia odrodzenia P\u0142astu w Polsce. W spotkaniu, opr\u00f3cz cz\u0142onk\u00f3w P\u0142astu w Polsce, wzi\u0119li udzia\u0142 p\u0142astuni z Ukrainy oraz Francji. Pocz\u0105wszy od 2009 r, obrano nieco inne podej\u015bcie do pracy z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105. Zamiast organizowania o\u015brodk\u00f3w, wobec braku instruktor\u00f3w do regularnej pracy z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105, zdecydowano o zwi\u0119kszeniu liczby p\u0142astowych akcji w ci\u0105gu roku. Mia\u0142o to pom\u00f3c cz\u0142onkom organizacji utrzyma\u0107 kontakt z przyjaci\u00f3\u0142mi z oboz\u00f3w, a tak\u017ce realizowa\u0107 program p\u0142astowy tym, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci uczestniczenia w schodynach (zbi\u00f3rkach) w swoim mie\u015bcie. Tym samym wzros\u0142a liczba organizowanych wydarze\u0144 w Polsce. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich na sta\u0142e wpisana do kalendarza p\u0142astun\u00f3w. Po raz pierwszy od 2011 roku w P\u0142ast w Polsce do\u0142\u0105czy\u0142 do akcji Betlejemskie \u015awiate\u0142ko Pokoju, kt\u00f3rego uroczyste wr\u0119czanie sta\u0142o si\u0119 tradycj\u0105 w wielu parafiach w Polsce. Wkr\u00f3tce w 2013 roku rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 dwie kolejne cykliczne akcje: \u015awi\u0119to Wiosny, kt\u00f3re zwykle odbywa si\u0119 na pocz\u0105tku maja, oraz P\u0142astowy Rajd, z kt\u00f3rym mo\u017cna wybra\u0107 si\u0119 na wycieczk\u0119 w g\u00f3ry i cieszy\u0107 si\u0119 widokiem z\u0142otej jesieni. Opr\u00f3cz tych zaj\u0119\u0107 p\u0142astuni uczestnicz\u0105 r\u00f3wnie\u017c w r\u00f3\u017cnych szkoleniach, kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119 ka\u017cdego roku.<\/p>\n\n\n\n

W wyniku kryzysu zwi\u0105zanego z rosyjsk\u0105 inwazj\u0105 na Ukrain\u0119 wzros\u0142a migracja Ukrai\u0144c\u00f3w do Polski. Przynios\u0142o to nowe wyzwania i impuls do rozwoju P\u0142astu. W P\u0142a\u015bcie spotka\u0142y si\u0119 dwie grupy Ukrai\u0144c\u00f3w – przedstawiciele mniejszo\u015bci narodowej i migranci. Pierwsi, rozproszeni po ca\u0142ej p\u00f3\u0142nocnej i zachodniej Polsce, to potomkowie przesiedle\u0144c\u00f3w, wychowani w kontek\u015bcie mniejszo\u015bciowej ukrai\u0144skiej kultury. Drudzy, ukszta\u0142towani w spo\u0142ecze\u0144stwie ukrai\u0144skim, szukaj\u0105 Ukrainy w nowych warunkach, skupieni w najwi\u0119kszych polskich miastach. Cz\u0142onkowie P\u0142astu z Ukrainy, kt\u00f3rzy przenie\u015bli si\u0119 do Polski, zacz\u0119li aktywnie w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 w p\u0142astowe \u017cycie nad Wis\u0142\u0105. Du\u017ca liczba Ukrai\u0144c\u00f3w w r\u00f3\u017cnych miastach Polski pozwoli\u0142a na zorganizowanie o\u015brodk\u00f3w P\u0142astu w miastach, w kt\u00f3rych ukrai\u0144ska mniejszo\u015b\u0107 narodowa nie by\u0142a liczna.<\/p>\n\n\n\n

Wiele lat po odrodzeniu P\u0142astu w Polsce powr\u00f3ci\u0142a idea stworzenia odr\u0119bnego stowarzyszenia P\u0142astu w Polsce. W zwi\u0105zku ze wzrostem liczby cz\u0142onk\u00f3w spowodowanym aktywn\u0105 prac\u0105 P\u0142astu, migracj\u0105 Ukrai\u0144c\u00f3w do Polski i determinacj\u0105 poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b z kierownictwa organizacji, kwestia ta by\u0142a coraz cz\u0119\u015bciej poruszana. W dniu 2 marca 2019 roku Krajowy P\u0142astowy Zjazd zleci\u0142 Krajowemu Prowodowi P\u0142astu przygotowanie nowego Statutu i przeprowadzenie procesu rejestracji stowarzyszenia. Jednocze\u015bnie Zjazd zdecydowa\u0142 o zmianie nazwy organizacji, aby podkre\u015bli\u0107 jej harcerski charakter oraz fakt, \u017ce w Wielkiej Grze mog\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 nie tylko m\u0142odzi ludzie, ale osoby w ka\u017cdym wieku. Nowa nazwa brzmi: P\u0142ast – Ukrai\u0144ska Organizacja Skautowa w Polsce. Stowarzyszenie zosta\u0142o zarejestrowane w czerwcu 2020 roku.<\/p>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce po KPZ rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 przygotowania do kolejnej wa\u017cnej inicjatywy. Wsp\u00f3lnie z Programowym Ruchem Odkrywc\u00f3w ZHP zorganizowano akcj\u0119 P\u0142omie\u0144 Braterstwa, ku czci pami\u0119ci ukrai\u0144skich \u017co\u0142nierzy Armii URL. Akcja zosta\u0142a przeprowadzona w przededniu rocznicy zwyci\u0119stwa nad inwazj\u0105 bolszewick\u0105 w 1920 r., odby\u0142a si\u0119 po raz pierwszy 14 sierpnia 2019 r. Inicjatywa zapocz\u0105tkowa\u0142a owocn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 p\u0142astun\u00f3w i harcerzy z ruchu PRO.<\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu trzydziestu lat przez P\u0142ast przewin\u0119\u0142y si\u0119 setki m\u0142odych Ukrai\u0144c\u00f3w z Polski. P\u0142ast umo\u017cliwia\u0142 kontakt z r\u00f3wie\u015bnikami, uczy\u0142 niezale\u017cno\u015bci, \u017cycia na \u0142onie natury, patriotyzmu, szacunku do w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci. By\u0142 i jest ukrai\u0144skim \u015brodowiskiem, w kt\u00f3rym m\u0142odzi Ukrai\u0144cy mog\u0105 piel\u0119gnowa\u0107 sw\u00f3j j\u0119zyk, nawet je\u015bli nie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 na co dzie\u0144 w domu. Organizacj\u0119 rozwijaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie m\u0142odzi ludzie (liceali\u015bci, studenci), kt\u00f3rzy wk\u0142adaj\u0105 wiele energii i czasu w realizacj\u0119 cel\u00f3w P\u0142astu. Mimo trudno\u015bci, takich jak, rozproszenie, wyzwania kadrowe, P\u0142ast wci\u0105\u017c si\u0119 rozwija. Wzmocnienie spo\u0142eczno\u015bci ukrai\u0144skich w Polsce przez obywateli Ukrainy by\u0142o wielkim impulsem do dalszego rozwoju. Od 2020 roku w Polsce jest oko\u0142o 130 cz\u0142onk\u00f3w P\u0142astu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich przynale\u017cy do o\u015brodk\u00f3w we Wroc\u0142awiu, Lublinie i Warszawie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od pierwszych zast\u0119p\u00f3w do I Wojny \u015awiatowej P\u0142ast powsta\u0142 na podstawie ruchu skautowego, kt\u00f3rego za\u0142o\u017cycielem by\u0142 brytyjski genera\u0142 Robert Baden-Powell. Na ukrai\u0144skim gruncie ide\u0119 skautingu, niezale\u017cnie od siebie, wdra\u017cali dr O\u0142eksandr Tysowski, Iwan Czmo\u0142a i Petro Franko. Oficjaln\u0105 dat\u0105 za\u0142o\u017cenia P\u0142astu jest 12 kwietnia 1912 roku. P\u0142ast najaktywniej rozwija\u0142 si\u0119 w Galicji, szczeg\u00f3lnie we Lwowie. […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-541","page","type-page","status-publish","hentry"],"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"madmax","author_link":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/author\/madmax\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":null,"rttpg_excerpt":"Od pierwszych zast\u0119p\u00f3w do I Wojny \u015awiatowej P\u0142ast powsta\u0142 na podstawie ruchu skautowego, kt\u00f3rego za\u0142o\u017cycielem by\u0142 brytyjski genera\u0142 Robert Baden-Powell. Na ukrai\u0144skim gruncie ide\u0119 skautingu, niezale\u017cnie od siebie, wdra\u017cali dr O\u0142eksandr Tysowski, Iwan Czmo\u0142a i Petro Franko. Oficjaln\u0105 dat\u0105 za\u0142o\u017cenia P\u0142astu jest 12 kwietnia 1912 roku. P\u0142ast najaktywniej rozwija\u0142 si\u0119 w Galicji, szczeg\u00f3lnie we Lwowie.…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=541"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":630,"href":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/541\/revisions\/630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/plast.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}